Μπαλαλαίοι

Οι Μπαλαλαίοι ήταν μεγάλη οικογένεια κλεφτών με τόπο καταγωγής το Αφράτι της Χαλκίδας. Η οικογένεια αριθμούσε 25 άνδρες, όλοι με συγγενικές σχέσεις μεταξύ τους (πέντε αδέλφια) που είχε επικεφαλής τον μεγαλύτερο, τον Αθανάσιο Μπαλαλά. Ο χώρος εγκατάστασης και δράσης τους ήταν οι Γαλατσάδες της Βόρειας Εύβοιας.

Απόφοιτοι της στρατιωτικής σχολής του Αλή Πασά των Ιωαννίνων, εμπειροπόλεμοι, πολέμησαν αρχικά στο πλευρό του και συνετέλεσαν στο να ενταχθεί η Βόρεια Εύβοια προεπαναστατικά στο πασαλίκι του. Με το ξέσπασμα όμως της Επανάστασης, εγκατέλειψαν τον Αλή Πασά, εγκαταστάθηκαν στους Γαλατσάδες και στην Κοκκινομηλιά της Βόρειας Εύβοιας και εντάχθηκαν στον Αγώνα, έχοντας δικό τους ένοπλο σώμα κλεφτών. Τάχθηκαν υπό τις εντολές του οπλαρχηγού - αρχικαπετάνιου της Εύβοιας, Αγγελή Γοβιού - Γοβγίνα και διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στο νικηφόρο αποτέλεσμα της μάχης των Βρυσακίων στις 15 Ιουλίου 1821, κατά την οποία κατατροπώθηκε η στρατιά του Ομέρ Βρυώνη πασά. Η σχέση τους όμως με τον Γοβγίνα κλονίστηκε σοβαρά, όταν ο τελευταίος μετά την επιτυχία του στη μάχη των Βρυσακίων, εδραιώθηκε ως πρωτοκαπετάνιος του ευβοϊκού αγώνα. Μετά την επιτυχία στα Βρυσάκια ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος στο ελληνικό στρατόπεδο, αφού ο πρώην αρχηγός, Βερούσης Μουτσανάς, ξάδελφος του Οδυσσέα Ανδρούτσου, ενισχυμένος από άνδρες του Αθανάσιου Μπαλαλά αμφισβήτησε ενόπλως την πρωτοκαθεδρία του Γοβγίνα. Τότε οι Μπαλαλαίοι κυνηγημένοι, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το στρατόπεδο των Βρυσακίων, να τραβήξουν προς τη Λίμνη της Βόρειας Ευβοίας και από εκεί κυνηγημένοι να αποσυρθούν στον πύργο των Μαντανικών ή Μανδανικών του τόπου καταγωγής τους όπου θα γραφτεί και ο τραγικός επίλογος της ένοπλης σύγκρουσης τους με τον Αγγελή Γοβιό τον Αύγουστο του 1821. Ο Γοβιός με λίγους άνδρες συγκρούστηκε αιφνιδιαστικά μαζί τους και εξολόθρευσε όλη την οικογένεια των Μπαλαλαίων (τα τέσσερα από τα πέντε αδέλφια της οικογένειας), πλην του μικρότερου ηλικιακά, αναγκάζοντας τον Βερούση Μουτσανά να εγκαταλείψει για πάντα την Εύβοια. Κατόρθωσε να σωθεί μόνο ο μικρότερος αδελφός, ο οποίος - όπως διαδιδόταν - συνεργαζόταν με τους Τούρκους για να εκδικηθεί για την οικογενειακή τραγωδία των Μπαλαλαίων. Αυτό είχε ως συνέπεια, κατά αυτή την εκδοχή, που όμως δεν έχει επιβεβαιωθεί πλήρως, ούτε και τεκμηριώνεται αρχειακά, την ενέδρα της 28ης Μαρτίου 1822 που οδήγησε στο θάνατο των αδελφών Γοβιού (Αγγελή και Αναγνώστη) και του Κώτσου Δημητρίου στην τοποθεσία Δύο Βουνά.

Πηγή: keni.panteion.gr/index.php/el/

Ιστότοπος Κέντρου Ερευνας Νεότερης Ιστορίας (ΚΕΝΙ) Πάντειου Πανεπιστημίου

Χάρτης Χαλκίδας - Οδός: Μπαλαλαίων